Verhalen door: Adriaan Bijl


Adriaan Bijl werd geboren in 1931, was in diverse kampen na Malang, Banjubiru, Ambarawa en tenslotte in Bandungan, bergkamp bon Ambarawa.

Na de oorlog woonde hij in Semarang en Surabaya, waar zijn moeder lerares was op de HBS. Na de eerste klas werd hij en zijn broer op de Oranje naar Nederland verscheept waar hij verweesd aankwam en werd opgevangen door totale vreemden.Na de HBS is hij geneeskunde gaan studeren in Utrecht, deed een tropencursus en na een klinische ervaring van 2 jaar vertrok hij naar Afrika om daar 30 jaar te werken.

» Lees meer


Daarna werkte hij nog 11 jaar in Kuwait als flightsurgeon. Zijn moeder hield een dagboek bij tijdens haar leven, maar Adriaan heeft het nooit willen lezen. Tot het overlijden van zijn moeder in 1990. Waarna hij, na eveneens het overlijden van zijn broer in 1993, zijn eigen verhalen opschreef, aan de hand van de de dagboeken van zijn moeder en zijn broer.

» Verberg


Het einde

Adriaan Bijl | Categorie: Oorlog, Overig | Tags: Jappenkamp, herinnering, oorlog
 

 

Opeens was het afgelopen. Een van de leiders kwam ons op 23 augustus 1945 vertellen, dat de Jap had gecapituleerd op 15 augustus. Wij keken ongelovig, maar hij liep naar de Japanse wacht, schreeuwde een commando, waarop de soldaat in de houding sprong en voor hem boog. Van de ene dag op de andere waren de rollen omgekeerd. Wij konden nu weer gaan en staan waar wij wilden. Wij trokken onmiddellijk de velden in om voor het eten groenten te plukken. Wij liepen naar de grote weg, waar wij met de Javanen praatten en eetwaar ruilden. Van atoombommen op Hiroshima en Nagasaki hoorden wij pas later. Wij wachtten, want wij waren afhankelijk van de communicatie tussen de Jap en het kamphoofd, Refuge. Het werd ons ten sterkste afgeraden op eigen houtje weg te gaan. Alles kwam plotseling in een stroomversnelling. De Jap had aan Refuge de opdracht gegeven het hele kamp …

 

Het leven in het kamp

Adriaan Bijl | Categorie: Alledaags, Oorlog
 

 

De Bandunggolf Op 25 november 1944 kregen wij het bevel plaats te maken voor achthonderd mannen afkomstig uit West Java. Oude mannen, patiënten uit een tuberculose centrum, mank, of half verlamd, sommigen geestelijk gestoord, anderen misten een arm of been, doch allen waren zij geestelijk en/of lichamelijk gehandicapt. Vijftig tot zestig vrijwilligers begeleiden onze toekomstige medebewoners als verplegers. Voor hen werden de bovenste slaapzalen vrijgemaakt en de jongens verhuisden naar beneden. Het werd nu echt dringen. Met de nieuwkomers werd het levenspatroon onmiddellijk veranderd. Onze corvees richtten zich nu meer op de hulpverlening aan deze behoeftigen. Van de uit Bandung meegekomen vrijwilligers verrichtten velen ook andere noodzakelijke werkzaamheden dan het verzorgen van de ouderen. Zoals Bolsius, een man me een houten been en dik zwart haar, een Latino type, kort van postuur maar geweldig gespierd, die met de twee enige bijlen waarover wij beschikten, de grootste stronken tot hanteerbare stukken …

 

Beklemming en isolatie

Adriaan Bijl | Categorie: Alledaags, Oorlog, Politiek | Tags: herinnering, oorlog
 

 

Het leven hernam zijn gewone gang ondanks het door het plotseling uitvallen van de posterijen en telefonie verbroken contact met het vaderland. Het werk en de school vonden gewoon voortgang. In onze Archipel gebeurde verder niets bijzonders. In Nederland was men op een oorlog niet voorbereid en in Nederlands Indië nog minder. In Nederland hadden ze nog twee tanks, hier hadden wij er niet één Het KNIL en de marine waren er alleen voor de interne orde. Wat voor oorlog van buiten kon men verwachten? De Duitsers konden toch niet zomaar naar hier komen. En dan opeens was er een oorlogsdreiging die als een stormwind uit het oosten kwam opzetten. Vaak bezochten wij achter de alun alun de Chinese wijk met Oosterse zaken, waarvan de Japanse speelgoedwinkels zeer in trek waren. Zij hadden veel keus en het was er spotgoedkoop. De Japanse winkels waren duidelijk te onderscheiden van de Chinese …

 

Tempo dulu, de oude tijd

Adriaan Bijl | Categorie: Historisch, Oorlog, Politiek | Tags: herinnering, oorlog
 

 

Uit het dagboek van mijn moeder 21 april 1937 Gister hebben wij, Tiito en ik, besloten om voor ons zelf een huis te bouwen, het ouderwetse ‘ouderlijk huis voor onze kinderen. Het is een groot besluit om alles wat we bij elkaar gespaard hebben – en nog iets meer – op een kaart te zetten. Maar het lijkt zoiets veiligs: een eigen huis. Van de fundamenten af zullen we het huis zien bouwen Wij zelf maken de geschiedenis van dat huis. Het wordt gebouwd zoals we t graag willen en de tuin wordt aangelegd zoals wij t mooi vinden met zo weinig mogelijk onderhoud en geen grote aantallen bedienden. We kunnen ook niet langer wachten met de beslissing want de prijzen van de bouwmaterialen gaan omhoog. Koops- Dekker lijkt een goede architect die het gaat bouwen en zijn vrouw is tuinarchitect. 710 m2 is de grond groot, juist tegenover de …

 

Repatriëring

Adriaan Bijl | Categorie: Historisch, Oorlog, Overig, Reizen | Tags: herinnering, oorlog, repatriëring
 

 

Veel mensen stapten na de kamptijd onmiddellijk op de boot naar Nederland. Mijn moeder sloeg in Semarang het aanbod om als oorlogsweduwe op de voorrangslijst voor repatriëring te worden geplaatst af. Zij had besloot het leven in Indië weer op te bouwen. De school verwierf een goede naam. In bijna een halfjaar van maart tot en met juli werkten wij een heel schooljaar af en in september bij het begin van het nieuwe schooljaar zou in hetzelfde tempo en op dezelfde wijze de achterstand worden weggewerkt. Aan het begin van de vakantie echter besloten de meeste mensen in Surabaya van de kans om met de eerstvolgende gelegenheid naar Nederland terug te keren, gebruik te maken. Het hotel liep leeg evenals vele huizen in de stad. Wij zouden tamelijk eenzaam overblijven. Driekwart van alle families, die in dit jaar een hechte gemeenschap hadden gevormd, was reeds vertrokken en mijn moeder vreesde, …